X
تبلیغات
برنامه ریزی درسی پیش دبستانی - تاريخچه آموزش و پرورش پيش از دبستان
این وب لاگ به موضوعاتی در خصوص آموزش و پرورش کودکان پش دبستانی می پردازد

آموزش پیش دبستانی، با فردریک فروبل، پدر آموزش پیش دبستانی در سال ١٨٣٨ میلادی ، بنیان گذاشته شد. این فرد معروف آلمانی اولین باغ کودکان را در شهری کوچک در آلمان تأسیس کرد و از این طریق، مبنای دوره پیش دبستانی نهاده شد. بعدها دانشمندان بزرگی مثل مونته سوری، در این زمینه کار کرده اند. سابقه آموزش و پرورش پيش از دبستان در ايران خيلي طولاني نيست و مي‌توان گفت با مدرنيزه شدن ايران ، مهد كودكها و كودكستانها آخرين مراحلي بودند كه به آموزش و پرورش ايران افزوده شدند . در اوايل اين مراكز مخصوص خانواده هاي مرفه بود ،‌در سال 1303 شوراي عالي فرهنگ ، آئين نامه مكتب خانه ها را كه فقط قابل اجرا در تهران بود ، تصويب كرد . اولين امتياز رسمي تأسيس مهدكودك به 50 سال پيش بر مي‌گردد كه خانم « برساوه » صاحب امتياز اولين مهدكود ك در تهران بودند ،‌اما پيش از اين تاريخ كودكستانهاي ديگري در ايران مشغول فعاليت بودند ، مهدكودك جلفاي اصفهان كه زير نظر كليساي ارامنه بود و چند سال قبل صدمين سالگرد تأسيس خود را سپري كرد ، در 70 سال پيش خانم « البيس فراهانيان » كه دورة مربيگري را در روسيه ديده بود ، كار جدي خود را براي تأسيس كودكستان در تهران آغاز كرد . در 79 سال پيش نيز آقاي جبارباغچه بان (1303)در تبريز و خانم قمر دولت آبادي در اصفهان كودكستانهايي را براي كودكان تأسيس كردند . البته قبل از تأسيس دورة پيش از دبستان ، با تأسيس دوره دبستان گروهي به عنوان مستمع آزاد به كلاس اول مي آمدند ، بدون آنكه دانش آموز رسمي محسوب شود . از سال 1330 نيز كودكستانهاي متعددي در تهران و در شهرهاي بزرگ ايران با روش هاي جديد تأسيس شدند . كودكستانهاي فرهاد ،‌مهران ، روش نو ،شيوا و كوشش كودكستانهاي موفق اين دوره هستند . در سال 1340 ادارة كودكستانها به اداره كل تعليمات ابتدايي واگذار شد ، در سال 1346 نيز مراكز براي تربيت نيروي انساني مورد لزوم كودكستانها ايجاد گرديد . از سال 1345 تا 1375 دوره هاي آموزشي متعددي توسط مؤسسه هاي گوناگوني از جمله « سازمان زنان » و « بهزيستي »و « انجمن زنان يهود» براي تربيت مربي تشكيل شد . اين دوره يكي از دوره هاي مهمي است كه در نظامهاي آموزش و پرورش كشورهاي پيشرفته مورد توجه قرار گرفته است ، دوره اي كه به تناسب امكانات ، موقعيت و مقتضيات هر كشوري كودكان 3 تا 6 سال درآن پرورش مي‌يابند . در ساختار نظام آموزش و پرورش ايران از سال 1345تاكنون دورة‌كودكستان به عنوان اولين دورة پيش ازدبستان مطرح بوده است. در سال 1349 وزارت آموزش و پرورش اعلام كرد كه :« كودكستان يك واحد تربيتي است كه به وسيله يا با اجازةآموزش و پرورش براي كودكاني كه در سنين پيش از ورود به دبستان هستند ، تأسيس مي‌شود . در اين آئين نامه هدف از تأسيس كودكستان ،‌چگونگي انتخاب مدير و مربيان و وظايف آنها ، موقعيت ساختماني و وسايل ،‌مقررات بهداشتي و اصول برنامه كار كودكستانها مطرح شده است. »

در سال 1363 تحت قانوني گذراندن دوره هاي آمادگي براي ورود به كلاس اول دبستان اجباري شد ، آموزش و پرورش در هر مدرسه ابتدايي, كلاس آمادگي را براي كودكان تشكيل داد ، اما از سال1368 آموزش و پرورش اين قانون را لغو و تمام دوره هاي آمادگي تابعه خود را منحل كرد ، اما مهد كودكها و كودكستانهاي دولتي ،‌خصوصي و يا وابسته به اداره ها و شركت ها ( كارخانه ) هنوز دوره آمادگي را براي كودكان خود دارند. بر اساس آمار در سال تحصيلي 1377ـ 1376تعداد 204643 كودك در 3458 آموزشگاه حضور داشته اند كه 100342 نفر آنها دختر بوده اند . در حال حاضر به غير از دوره هاي كوتاه مدتي كه سازمان بهزيستي براي تربيت مربي دارد ، درچند دانشكده در تهران ( دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران و دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي علامه طباطبايي ) و در چند شهر ديگر رشته آموزش و پرورش پيش دبستاني و دبستاني تدريس مي‌شود ،‌البته دوسالي است كه دوره كارشناسي ارشد اين رشته نيز در دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه علامه طباطبايي داير گرديده است ،‌اما سؤالي كه مطرح مي‌شود اين است كه چرا چنين مراكزي در ايران به وجود آمد ؟ اولين پاسخي كه به ذهن مي‌رسد اين است كه صنعتي شدن جوامع و اشتغال مادران عامل ايجاد اين دوره است و شايد اين مهم ترين عامل باشد ، ولي آماده كردن كودكان براي ورود به دبستان نيز مي‌تواند دليل قابل دفاعي باشد ، به هر حال بعد از گذشت 50 سال و كمي بيشتر از آموزش رسمي ،‌هنوز دوره هاي پيش از دبستان براي كودكان اجباري نيست و آمارهانشانگرآن است كه تعداد كمي از كودكان اين دوره را گذرانده اند و يا مي‌گذرانند . مراكز پيش دبستاني در ايران شامل سه دوره يعني : مهد كودك ( 3ـ5 سال ) ، كودكستان (3ـ6 سال) و آمادگي ( 6ـ7 سال ) مي‌شود . سازمان بهزيستي تقريباً بر تمامي مهد كودكها و كودكستانهاي دولتي و غير دولتي ( البته به غير از مراكز پيش از دبستان آموزش و پرورش ) نظارت دارد و سعي مي‌كند با دوره هاي كوتاه مدت مربيان اين گونه مراكز را آموزش دهد . مهدكودكها و كودكستانهاي آموزش و پرورش فقط اختصاص به مادران معلم دارد و مانند اداره ها و مؤسسات و كارخانه ها عمل مي‌كند كه براي پرسنل زنان شاغل خود چنين مهدهايي را سرپرستي مي‌كنند . از آنجائيكه جبار عسگرزاده ( باغچه بان ) نقش كليدي در گسترش مراكز پيش از دبستان داشته است ، ‌به طور گذرا ، زندگي و تلاشهاي او ذكر مي‌شود.

وي درسال 1264شمسي در شهر «ايروان» متولد شد ، اوتحصيلات خود را در مساجد و مبتني بر اصول قديمي به انجام رساند . در سن 15 سالگي مجبور به ترك تحصيل شد . در دورة جواني به جمع خبرنگاران روزنامه هاي قفقاز پيوست و در روزنامه فكاهي ملا نصيرالدين قلم زني كرد ؛ در اواخرجنگ جهاني اول پس از فوت پدر و مادرش در سال 1298 ، راهي سرزمين پدري شده با مرارات بسيار خود را به مرند رساند و پس از اقامت در مرند به عنوان آموزگار در مدرسه احمديه آن شهر به كار پرداخت ؛ اين كليد و آغاز خدمات ارزشمند او به ايران بود . وي در سال 1299 به استخدام رسمي آموزش و پرورش در آمد و در دبستان دانش به اشتغال‌پرداخت ،‌وي در ابتدا فقط ده شاگرد داشت و دليل اين كمي فقر خانواده ها و تكفير مكتب داران بود .

او از همان ابتدا روش سنتي تدريس را كنار گذاشته و از روش جديد سود برد كه اين عمل با استـقبـال رئيـس فـرهنگ وقت تبـريز روبرو شد . وي پس از مدتي تصميم به ايجاد كلاسي براي كرو لال‌ها گرفت كه با واكنش شديد رئيس فرهنگ وقت روبرو شد و تأكيد كرد كه ما به آموزش زبان فارسي به مردم ترك زبان بيشتر نياز داريم تا زبان داركردن كرو لال ها ، ولي ايشان با تمام حسـاسـيت و سختـي ها ، به اين امر مبادرت ورزيد و بنيانگذار حركتي نو در آموزش به كودكان كرو لال گرديد ، امروزه مدرسه كودكان جبار باغچه‌بان ،‌به باغ باغچه‌بان معروف است .

+ نوشته شده در  سه شنبه نهم آبان 1391ساعت 8:21  توسط محمد حسین آقایی  |